Osmanlıca Yazılar
Anasayfa | Yazılar | Galeri | Yayın | Çeviri | Sözlük | İletişim
Transkripsiyon Ne Demektir, İşaretleri Nelerdir? Gibi Sorulara Kısa Bir Cevap…
Transkripsiyon
Transkripsiyon, bir metnin başka bir alfabe ile yeniden oluşturulmasıdır.
Bu, metnin bulunduğu alfabede kullanılan seslerin diğer alfabedeki tam karşılıklarına aktarılması esasına dayanan bir yöntemdir. Ki amacı, metnin ilk alfabede yer alan özelliklerinin aynıyla ikinci alfabeye de aktarılmasıdır.
Osmanlıca için bunun izahını şöyle yapmakta fayda vardır: Bilindiği gibi Osmanlıca, Farsça ve Arapça kökenli kelimeler içermektedir. Özellikle Arapça’da var olan ve günümüz Türkçesinde ve kullandığımız alfabede yer almayan sesler vardır. Bunlar:

Transkripsiyon Harfleri

Arapça’da, bizim dilimizde aynı telaffuz etmiş olduğumuz bazı farklı harfle vardır. Mesela Se, Sin ve Sad harfleri Arapça’da üç ayrı sesin karşılığı olmalarına rağmen Türkçe’de bu harfler tek Se sesinin karşılığıdır. Haliyle Arapça’da bu harflerden her biriyle oluşturulmuş farklı kelimeler bizin ses sistemimiz açısından aynı kelimeler gibi telaffuz edilir. Bu da bu kelimelerin kullanıldığı cümlelerde ve metinlerde anlam kaybına ve kaymasına sebep olabilir. İşte transkripsiyon metodunun gerekliliği burada ortaya çıkar. Bu Farsça için ve Farsça kökenli kelimeler için de böyledir.
Transkripsiyonun ne olduğu ve metodu hakkında bu kısa izahattan sonra Arapça’da bulunup dilimizde bulunmayan harflerin transkripsiyon sistemi içerisindeki karşılıklarını ve işaretlerini vermek gerekmektedir. Bu harflerin Türkçe’deki karşılıkları ise:

Transkripsiyon Harfleri ve İşaretleri
Osmanlıca bir metnin bugünkü Türkçe'ye transkripsiyonu esnasında yukarıda karşılıkları verilen işaretler kullanılmaktadır. Şunu belirtmeliyiz ki; transkripsiyon işaretlerinin tamamının uygulanmasına ihtiyaç duyulan metinler olduğu gibi muhteva ve amaç bakımından bu karşılıkların kısmi olarak uygulandığı metinler de bulunmaktadır. Buna yarı transkripsiyon ismini vermek ayırt edici bir yöntem olabilir.